Sümerler Hangi Çağda Yaşamıştır?
Hepimiz bir şekilde tarihin derinliklerine bakmayı severiz, değil mi? Her ne kadar internette “tarihte bugün” tarzı paylaşımlar yapıp, “Bunları neden hep unutuyoruz?” diye düşündüğümüzde, akşam 9’da diziyi izlemeye başlamış olsak da… Tarih, işte böyle bir şey. Her ne kadar sosyal medyada Sümerler hakkında “Ne zaman yaşamışlar?” diye ciddi ciddi araştırmalar yapmasak da, bazen tarihin ilginç noktaları gözümüze çarptığında, “Vay be, bu neymiş?” diyerek biraz kafamızı karıştırabiliyoruz. Sümerler de işte o karıştırıcı konulardan biri. Hadi gelin, Sümerler hangi çağda yaşamıştır sorusunu daha yakından inceleyelim, hem de bir kahve içmeye başlamadan önce.
Sümerler Hangi Çağda Yaşamıştır?
Beni gerçekten tanıyorsanız, tarih hakkında doğru düzgün bir şey bilmediğimi zaten biliyorsunuz. Ama bu yazıda, Sümerler’in yaşadığı dönemi merak edip, kendimi biraz “tarihçi” gibi hissettim. Vay canına, bu kadar ciddiye almayın. Şimdi gelin, gerçek tarihe bakalım: Sümerler, yaklaşık olarak MÖ 4. binyılda yani MÖ 3000’lerin başında Mezopotamya’nın güneyinde, bugünkü Irak’ın güneyinde yaşamışlar. Buradaki yazının başlığına bir bakın, fark ettiniz mi? Evet, “Sümerler hangi çağda yaşamıştır?” sorusunun cevabı: “Ta Antik Çağ’da yaşamışlar!”
Peki, o zamanlar ne vardı? İnternete girmeyi hayal bile edemezdi insanlar. Şimdi hepimiz telefonla konuşurken, Sümerler tablet kullanıyordu, ama o tabletler gerçekten tablet idi. Ve evet, taşların üzerine yazıyorlardı! Ne kadar retro bir teknoloji, değil mi?
O Zamanlarda Ne Yapılıyordu?
Sümerler, aslında zamanının ötesinde bir uygarlık kurmuşlardı. Onlar için bir şeyi icat etmek, bugün Instagram’da bir hikaye paylaşmak gibi önemli bir şeydi. Bugün birileri sabah kahvesiyle fotoğrafını çekip sosyal medyada paylaşırken, Sümerler, çivi yazısını icat edip, ticaret yaparak, ilk şehir devletlerini kuruyorlardı.
Bir arkadaşım var, sürekli “Ben eski çağlarda yaşasaydım, çok farklı olurdu!” der. Bunu duyduğumda hep aklıma Sümerler gelir. “Evet, tabii ki çok farklı olurdu, sabahın 5’inde çiviyle taşlara yazı yazıyordun.” Bazen kendi zamanında yaşamanın ne kadar değerli olduğunu anlamak için geçmişe bakmak gerekebiliyor.
Sümerlerin Gündelik Hayatı
Sümerlerin günlük yaşamı, tamamen tarım ve ticaretle ilgiliydi. Ama sabahları sabah kahvesi içmeye gitmek yerine, tarlalarını sulamak ya da ilk yazılı belgeleri hazırlamak zorundaydılar. Ne kadar zor bir iş, değil mi? O dönemin influencer’ları, kasaba meydanlarında dükkan açıp, ticaret yapıyorlardı. Sümerler de, bugün Güneşli’de dükkan açanlar gibi yerleşik hayata geçmek zorunda kalmışlardı.
Özetle, Sümerler, günümüzün influencer’larından çok daha farklı bir iş yapıyorlardı. Yani Sümerlerin meşhur “Tablet Üzerinde Mesajlaşma” uygulamaları, 4. binyılda çok modaydı, ama biz hâlâ “selfie”yi icat edemedik. 🙄
Sümerlerin Teknolojik Üzerinden Akıl Yürütme
“Ben olsaydım da böyle buluşlar yapardım” diyebilirsiniz. Gerçekten, ama bu yazıyı yazarken, başımda bir kahve tütüyor ve Sümerlerin 3000 yıl önce taşlarla yazışarak bu kadar ilerlemeyi başarmalarına hayret ediyorum. “Tablet yazmak” dediklerinde, o zamanlar bir iPad yoktu, sadece kil tablet vardı. Hani bazen “Keşke iPad’im olsaydı!” dediğimizde, Sümerler “Bize de olsa keşke!” derlerdi herhalde.
Sümerler ve Zamanın Ötesindeki İnsanlar
Bize sorarsanız, Sümerler zamanın çok ötesindeydiler. Yani, bugünün teknolojisinde Sümerlerin payı büyük. Düşünün, onlardan önce ne vardı? Sümerler matematiksel hesaplamalar yapabiliyor, zigguratlar inşa edebiliyordu. Biz ise çoğu zaman, öylesine “günümüz”de yaşayan insanlar olarak, hesap yaparken genellikle telefonun hesap makinesine başvuruyoruz.
Bir arkadaşım bana “Ben de tarihçi olabilirdim, o zaman Sümerler’in tarihinde bir şeyler yazarım” demişti, “Hadi canım!” demiştim, çünkü o arkadaşımın elinde her zaman 2-3 sosyal medya hesabı var ama tarihi olaylar hakkında tek bildiği şey, belki de Sümerler hakkında duyduğu ilk “tablet” kelimesiydi.
Sonuç: Sümerler Hangi Çağda Yaşamıştır?
Sümerler, Antik Çağ’da yaşamış ve büyük bir uygarlık kurmuşlardır. Bunu neden bu kadar net söylüyorum? Çünkü, tarihte onlar kadar teknolojiyi anlamış ve geliştirmiş başka bir toplum bulmak çok zor. Kendi yaşamlarını sürdüren ve dünyaya ilk kez yazılı tarih, zigguratlar ve çok daha fazlasını bırakmış olan bu insanlar, şu an yaşadığımız dijital çağın temellerini atmış olabilirler.
Sonuç olarak, birçoğumuz Sümerleri, uzaylılar gibi hayal edebiliriz ama onlar gerçekten zamanlarının çok ötesindeydiler. Günümüzde yaşasalar, Instagram’da “#zamanınötesinde” diye bir paylaşım yapacaklardı.
Sümerler hakkında ne düşünüyorsunuz? Keşke onların zamanında yaşasaydınız? Yoksa, biz daha iyi miyiz?